MENU

HPV - Porady eksperta

Co to jest HPV czyli wirus brodawczaka ludzkiego i jak się można nim zarazić?

HPV (z ang. Human Papillomavirus) to wirus brodawczaka ludzkiego, który często odgrywa kluczową rolę w powstawaniu raka szyjki macicy. Jest to powszechnie występujący wirus. Do przeniesienia zakażenia najczęściej dochodzi podczas kontaktów seksualnych (genitalno-genitalnych, oralno-genitalnych i analno-genitalnych). W przypadku gdy zmiany wywołane przez HPV zlokalizowane są na zewnętrznych narządach płciowych (na prąciu, sromie) istnieje możliwość przeniesienia zakażenia przez bieliznę lub ręcznik, ale są to bardzo rzadkie sytuacje. HPV infekuje narządy moczowo-płciowe, atakuje głównie nabłonek.

 

Szczyt częstotliwości zakażania wirusem HPV u kobiet i mężczyzn przypada pomiędzy 15, a 25 rokiem życia.

 

Częstość zakażeń spada wraz z wiekiem. Spośród kobiet z pozytywnym wynikiem HPV, zmiany patologiczne obserwowane w materiale cytologicznym stwierdza się u 5-10% badanych. Szczyt zachorowań na raka szyjki macicy notowana jest u kobiet w wieku 45 – 59 lat.

 

HPV - testy Nucleagena

 

Rodzaje wirusa HPV

Obecnie znamy ponad 120 odmian wirusa HPV, z czego ponad 40 przekazywanych jest drogą płciową. Większość z nich nie powoduje żadnych objawów, a zakażenie nimi mija samoistnie w okresie do 2 lat, jednakże niektóre typy wirusa prowadzą do rozwoju raka szyjki macicy.

 

Wirusy możemy podzielić na niskoonkogenne (niskiego ryzyka) oraz wysokoonkogenne (wysokiego ryzyka). Wirusy niskiego ryzyka odpowiedzialne są, zarówno u kobiet jak i mężczyzn, za powstawanie łagodnych zmian brodawkowatych narządów rozrodczych (określanych jako kłykciny kończyste). Statystycznie, przewlekła infekcja HPV zwiększa 500-krotnie ryzyko rozwoju raka szyjki macicy. Potwierdzono w testach, że DNA HPV jest obecne w 99,7% przypadków raka szyjki macicy, zatem to oznacza, że HPV ma wpływ na prawie każde zachorowanie na tą przypadłość.

 

Zakażenie typami HPV wysokoonkogennym związane jest również z występowaniem innych, rzadszych nowotworów narządów moczowo-płciowych, takich jak rak odbytu, pochwy i sromu, a także gardła czy języka.

 

Wskazania do wykonania testu HPV

Ocenia się, że immunosupresja, zakażenie HIV, palenie tytoniu i czynniki genetyczne mogą uniemożliwić układowi odpornościowemu zahamowanie rozwoju i zwalczenie infekcji wywołanej wirusem HPV. Istnieją też pośrednie dowody na istnienie utajonej formy zakażenia wirusem HPV, która pod wpływem dysfunkcji układu odpornościowego prowadzi do ponownej aktywacji wirusa. Zakażenie wirusem HPV zwykle przebiega bezobjawowo, dlatego bardzo często jego nosiciele nie wiedzą, że są zarażeni, co sprzyja rozprzestrzenianiu się wirusa.

 

Najpewniejszym sposobem wykrycia infekcji jest wykonanie testu DNA HPV Nucleagena. Umożliwia on wczesne wykrycie wirusa i podjęcie kroków zapobiegających rozwojowi chorób.

 

Najlepszymi metodami rutynowej detekcji wirusa HPV są metody molekularne oparte na najnowocześniejszej technologii Real Time PCR. Są to testy genetyczne, które pozwalają na dokładne określenie, jakim typem wirusa HPV pacjent lub pacjentka został/a zakażony/a. Technika oparta na badaniu DNA bardzo precyzyjnie określa obecność DNA wirusa w organizmie.

 

Skuteczne przeciwdziałanie chorobom wynikającym z zakażenia wirusem HPV uzależnione jest przede wszystkim od czasu rozpoznania zakażenia. Szybka diagnoza wielokrotnie zwiększa prawdopodobieństwo wyleczenia.

 

Test polecany jest kobietom aktywnym seksualnie. Nie ma znaczenia liczba partnerów oraz stosunków. Wykonanie testu wskazane jest nawet po wieloletniej przerwie w prowadzeniu życia płciowego. Warto aby test wykonali mężczyźni, którzy posiadali więcej niż jedną partnerkę seksualną. Zakażenie typem HPV wysoko onkogennym może u mężczyzn prowadzić do rozwoju raka prącia. Ponadto zakażony mężczyzna jest nosicielem tego wirusa i może go przenieść na swoją partnerkę.

 

Wskazania do wykonania testu:

 

  • profilaktyka nowotworowa (badanie w połączeniu z cytologią ginekologiczną cienkowarstwową LBC)
  • badanie przesiewowe u kobiet po 30 roku życia
  • weryfikacja nieprawidłowych wyników cytologii
  • po leczeniu dysplazji szyjki macicy
  • po leczeniu raka szyjki macicy
  • przy nawracających stanach zapalnych dróg rodnych (zapalenia cewki moczowej, zapalenia żołędzi lub napletka u mężczyzn)
  • ciąża (masywne zakażenie dróg rodnych wirusem HPV może zostać przeniesione na dziecko i wywołać u niego nawrotową brodawczakowatość krtani). Kobietom, które planują ciążę lub już są w ciąży, zwłaszcza w sytuacji kiedy istnieje ryzyko zachorowalności bądź nosicielstwa, zaleca się wykonanie testu, gdyż zakażenie HPV może mieć wpływ na donoszenie ciąży na jej wczesnych etapach. Ponadto podczas porodu może dojść do transmisji zakażenia w czasie przechodzenia płodu przez drogi rodne matki zakażonej wirusem HPV. Istnieją także doniesienia o możliwości przeniesienia zakażenia HPV na płód podczas cięcia cesarskiego. Dziecko może mieć objawy choroby już w wieku kilku miesięcy albo dopiero po 10 latach, a nawet później, od urodzenia. Szacuje się jednak, że ryzyko wystąpienia brodawczakowatości układu oddechowego u dziecka urodzonego przez matkę zakażoną HPV wynosi 1 na kilkaset ekspozycji.

 

Kobietom w ciąży proponujemy dodatkowo wykonanie testu UroGin Pronatal.