MENU

Cytologia - Porady eksperta

Jak rozpoznać raka szyjki macicy, jakie są czynniki ryzyka i czym jest to schorzenie?

Rak szyjki macicy stanowi 7,7% wszystkich zachorowań na nowotwory złośliwe i jest w Polsce drugim co do częstości zachorowań nowotworem złośliwym, zaraz po raku sutka, i jednocześnie jest najczęstszym nowotworem złośliwym narządu rodnego. Diagnostyka jest niestety szyjki macicy trudna, gdyż wczesne postaci raka szyjki macicy są praktycznie bezobjawowe.

 

Rak szyjki macicy rozwija się na podłożu nieprawidłowo przebiegających przemian komórkowych w tzw. strefie przekształceń, znajdującej się na granicy nabłonka wielowarstwowego płaskiego tarczy części pochwowej szyjki macicy i nabłonka walcowatego kanału szyjki macicy. Komórki tych dwóch nabłonków w strefie przekształceń stale przechodzą jedne w drugie praktycznie przez całe życie kobiety. Jakakolwiek nieprawidłowość w tych przemianach często powoduje powstawanie stanów przedrakowych i raka szyjki macicy. Proces ten ma miejsce wówczas, kiedy komórki zostaną poddane działaniu czynników mających wpływ na ich nieprawidłowy rozwój i przekształcenia.

 

cytologia - testy Nucleagena

 

Karcinogeneza jest zjawiskiem złożonym i często musi dojść do koincydencji wielu czynników ryzyka. Według piśmiennictwa 100% raków szyjki macicy wiąże się z zakażeniem wirusem HPV.

 

Czynniki ryzyka

Ryzyko zachorowania na raka szyjki macicy jest większe u kobiet, które rozpoczęły życie płciowe przed 16 rokiem życia, które miały większą liczbę partnerów seksualnych, i które rodziły więcej niż 3 razy. W porównaniu do nieródek lub rodzących mniej niż 3-krotnie.

 

U kobiet zażywających tabletki antykoncepcyjne ryzyko rozwoju raka szyjki macicy wzrasta wraz z czasem ich stosowania.

 

Inne czynniki ryzyka to:

 

  • przewlekłe zapalenia bakteryjne pochwy
  • zakażenie Chlamydia trachomatis, wirusem opryszczki, itp.
  • długoletnie palenie papierosów
  • niedobory witaminowe w diecie

 

Wspomniane wyżej kofaktory mają duże znaczenie w przypadku współistnienia zakażenia wirusem HPV, zwłaszcza typami onkogennymi. Do typów tych należą: 16, 18, 31, 33, 35, 39, 45, 51, 52, 56, 58, 66 i 69. Sprzyjają one wtedy namnażaniu wirusa, jego wbudowywaniu się w strukturę komórki i przechodzeniu komórek na drogę onkogenezy.

 

Infekcja wirusem HPV, a zwłaszcza jego typami onkogennymi, jest najczęstszą przyczyną nowotworzenia i powstawania raków szyjki macicy.

 

Zapobieganie

Z uwagi na brak objawów we wczesnych stadiach raka szyjki macicy tak istotne jest regularne badanie cytologiczne i baczna obserwacja własnego ciała, a także podejmowanie odpowiednich kroków z chwilą pojawienia się niepokojących symptomów. Higiena życia seksualnego i regularne badanie ginekologiczne, obejmujące ocenę cytologii (najlepiej metodą LBC) są więc najlepszą formą profilaktyki. Osobnym zagadnieniem są szczepienia przeciwko HPV.

 

Objawy

Należą do nich nawracające stany zapalne pochwy z niecharakterystycznymi upławami, świąd lub pieczenie w pochwie, niewielkie krwawienia lub plamienia po stosunku płciowym, a czasem wzmożona wilgotność pochwy.

 

W dalszym stadium rozwoju raka szyjki macicy pojawiają się bardziej charakterystyczne objawy, które powinny być dla pacjentki wystarczającym sygnałem do wykonania badania i konsultacji z lekarzem. Bardzo niepokojące są pojawiające się wodniste upławy o charakterze „popłuczyn mięsnych”, częste krwawienia kontaktowe i międzymiesiączkowe, upławy o nieprzyjemnym zapachu, czasami podbarwione krwią.

 

Niestety często przez pacjentki ignorowane i traktowane jako przejściowe dolegliwości są bóle promieniujące do kończyn dolnych, ból podczas stosunku oraz bóle podbrzusza. Stanowią one cenne ostrzeżenie.

 

Nie lekceważ takich objawów. Każdy wynik należy omówić z lekarzem, który podejmie decyzję o ewentualnych metodach leczenia.